ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಜೆಟ್, ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಕೌಶಲ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಣಕಾಸು ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸರ್ವಾಂಗಿಣ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಸರಕಾರಗಳು ಬಜೆಟ್ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮಿಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ವಲಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವೇಗ ತಿವ್ರಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 16 ವರ್ಷಗಳ ಆಯುವ್ಯದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 2011-2012 ರಿಂದ 2026-2027 ಸಾಲಿನ ರವರೆಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಯವ್ಯಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ರಾಜ್ಯವು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚಗಳು ಸುಮಾರು ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡಳಿತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜ್ಯವು ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಈ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಲಯಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೆಯು 2011-2012ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ ₹65034.33 ಕೋಟಿಗಳ ಸಾಧಾರಣ ಮೊತ್ತದಿಂದ, 2026-2027ರ ವೇಳೆಗೆ ₹ 338.00654.15 ಕೋಟಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಏರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಣಕಾಸು ವರದಿ: ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕೊರತೆಯ ಸುಳಿಯ ನಡುವೆ ಏರುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಎರಡು ಮುಖದ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಜೆಟ್ ಹಿಗ್ಗುತಿದ್ದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಳಿತಾಯದಿಂದ ಗಣನೀಯ ಕೊರತೆಯತ್ತ ಸಾಗಿರುವ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸ (The Growth Paradox):

ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ವಿತರಣೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವು ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ರಾಜ್ಯವು 2022-23ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 22.7 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ತದನಂತರ 2024-25ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 14.9ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ, 2025-26ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 7.3 ಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ಅಂದಾಜಿದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಹಣಕಾಸಿನ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೂ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2011 ರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಆದಾಯವು ಸುಮಾರು 5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. 2022-23ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ತೀವ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವು (22.7%) ವೆಚ್ಚದ ಹೊಸ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದಂತಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ವೆಚ್ಚಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆದಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕವು “ಸಾಲದ ಸುಳಿ” (Debt-trap) ಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಜೆಟ್‌ಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಹಣವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗೇ ವ್ಯಯವಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಯುವ್ಯದ ಹಂಚಿಕೆ: ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳ ವೆಚ್ಚದ ಒಳನೋಟ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಶಾಲ ವೆಚ್ಚದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಗಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ನೀಲಿನಕ್ಷೆಯಾಗಿ (Blueprint) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು “ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ” ದಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಳಮಟ್ಟದ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

1. ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳು (Social Services): ಅಚಲವಾದ ಆದ್ಯತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೆಚ್ಚವಾಗಿರುವ ‘ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳು’ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವಲಯವು ಸಿಂಹಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಜಾಲಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. (ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 26–42 ರಷ್ಟು ಪಾಲು).
2. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವೆಗಳು (General Service): ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚದಿಂದಾಗಿ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಭಾಗವೆಂದರೆ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವೆಗಳು’. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಯ ಹೊರೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. (ಹಿಂದೆ ಶೇ. 26–28 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಪಾಲು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶೇ. 33–36 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ).
3. ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು (Economic Services): ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ‘ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳ’ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರಭಾವವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ರೂಪಾಯಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ವೆಚ್ಚವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್‌ನ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇತರ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಇದು ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಸ್ತರಣೆಗಿಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. (ಹಿಂದೆ ಸುಮಾರು ಶೇ. 28–30 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಈಗ ಶೇ. 23–25 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ).
4. ಸಹಾಯಾನುದಾನ (Grants-in-AId): ಸಹಾಯಾನುದಾನ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ಬಜೆಟ್‌ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಧನಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬಹುದು. (ಶೇ. 6–7 ರಿಂದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 2.19 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ).

ಕೆಳಗಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಳೆದ 16 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ “ಹಣಕಾಸಿನ ಡಿಎನ್‌ಎ” (Fiscal DNA) ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ:

ರಾಜ್ಯದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಿಧಿಯು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದ ವೆಚ್ಚ: ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಒತ್ತಡ ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ದಶಕದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಆದ್ಯತೆಗಳು, ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೌಶಲಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ ಎಂದು ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿವೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಹಣವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾ ಸಿಂಹಪಾಲದಷ್ಟು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವು ಇಳಿಕೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಶಿಕ್ಷಣವು ಇಂದಿಗೂ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್‌ನ ಸುಮಾರು ಶೇ. 12–18 ರಷ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 2013-14ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 18.0 ರಷ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ ಈ ಹಂಚಿಕೆಯು, 2026-27ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 12.2 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇದೆ. ಇದು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. “ವೆಚ್ಚವು ಇಂದಿಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದತ್ತ ವಾಲಿವೆಯೇ ಹೊರತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕೌಶಲಗಳತ್ತ ಅಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹಿರಿಯ ನೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕರೊಬ್ಬರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ: ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 1–2.5 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಲು ಶೇ. 1–1.5 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಭಾರತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂತರವು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ: ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಐಟಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಎಂಬುವದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?

ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಾಧಾರಣ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ವೆಚ್ಚವು ಶೇ. 4–5.8 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ವಸತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಕೂಡ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಿಂತ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ವೆಚ್ಚ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ “ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ” ಉಪವಲಯದಲ್ಲಿನ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ. 2011-12ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 4.9 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಈ ವೆಚ್ಚವು, 2025-26ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ಶೇ. 14ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2023-24ರಿಂದ (ಶೇ. 12.2) ಈ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬAದಿದೆ. ಇದು ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲಗಳತ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆ ಬದಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, “ಬಂಡವಾಳ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಂದಾಯ ವೆಚ್ಚವು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ, ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು,” ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯಿಲ್ಲದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚದ ಮಾದರಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ.
• ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣ ಧನಸಹಾಯ.
• ಕಲ್ಯಾಣ ಬದ್ಧತೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ.
• ಆದರೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಹೂಡಿಕೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಹಲವಾರು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ.8-10ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವುದು. ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದು. ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಘಟನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.

ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದ ಆಯವ್ಯಯವು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಥೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣವು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ವೆಚ್ಚಗಳು ಏರುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತದ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ (Innovation Hub) ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಬಜೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಭರವಸೆಯು ಕೇವಲ ಭಾಗಶಃ ಈಡೇರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಸರ್ಕಾರದ ವೆಚ್ಚದ ಮಾದರಿಗಳು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-28 ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆ ಮೊತ್ತದ ₹1.39 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು (ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 8.27% ಹೆಚ್ಚಳ) ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೂ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವು ಜಿಡಿಪಿಯ (GDP) ಕೇವಲ ಶೇ. 3.1 ರಷ್ಟಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಯಾದ ಶೇ. 6 ಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. 2015-16ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಿಂದ, ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ (GSDP) ಶೇ. 2ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಸೀಮಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಈಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ತೀವ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅನುದಾನಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಖಾಯಂ ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಅಸಮರ್ಪಕ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ನಿರಂತರ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವನತಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2026-27 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೇಂದ್ರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲನ್ನು ಸುಮಾರು ಶೇ. 4.13 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಾಜ್ಯವು 2026-27ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು ₹7387 ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣಕಾಸು ಲಭ್ಯತೆಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಯುವ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು, ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ₹274872.71ಲಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಷ್ಟು ದೊರೆಯದಿದ್ದುರು ಹಿಂದಿನ ಬಜೆಟ್‌ಕ್ಕಿಂತ 6.99% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು ಸಮಾಧಾನ ತಂದಿದೆ.

ಈ ವರದಿಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ: ಕಳೆದ 16 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವು ಸುಮಾರು ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, 2025-26ರ ವೇಳೆಗೆ ₹3.38 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

• ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಒತ್ತು: ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಪಾಲು ಶೇ. 4.9 ರಿಂದ ಶೇ. 13.8 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಬಂಡವಾಳ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದೆ.

• ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ: ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಬ್ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರೂ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಶೇ. 1-2 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹಣ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

• ಸಾಲದ ಸುಳಿಯ ಭೀತಿ: ರಾಜ್ಯದ ಆದಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ವೆಚ್ಚದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ‘ಡೆಟ್ ಟ್ರ‍್ಯಾಪ್’ (Debt Trap) ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

• Source: Annual Financial Statements of Government of Karnataka from 2011-12 to 2026-27 Finicial Year

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ
ಲೇಖಕರು: ಡಾ. ಶ್ರೀಶೈಲ ಆರ್. ಗಣಿ
ಶ್ರೀಮತಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಹೊಂಬಳ
ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು ಧಾರವಾಡ
ಮೊಬೈಲ್: 9448329576
ಇ-ಮೇಲ್‌: gani.sr.kcd@gmail.com