ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು: ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರಿಗೆಯತ್ತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಶದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಹಳಿ ಏರಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ‘ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ’ ಅಭಿಯಾನದಡಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಈ ರೈಲನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (RDSO) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ರೈಲುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ರೈಲ್ವೆಯ ವಿವಿಧ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳನ್ನು (Fuel Cells) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭ?

ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿನ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಚಾರವು ಹರಿಯಾಣದ *ಜಿಂದ್ – ಸೋನಿಪತ್ (Jind – Sonipat)* ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಈ ರೈಲುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು 2024ರ ವೇಳೆಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ, ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ 8 ಪಾರಂಪರಿಕ (Heritage) ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫಾರ್ ಹೆರಿಟೇಜ್’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಟ್ಟು 35 ರೈಲುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಇತರ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ?

ಶೂನ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ: ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಹಬೆ (Water Vapor) ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ. ಇದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ.

ಶಬ್ದ ರಹಿತ ಪಯಣ: ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ರೈಲುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ: ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷ ಇಂಧನವಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳು

1. ವಿಶ್ವದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರೈಲು: ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ (10 ಬೋಗಿಗಳು) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ (2400 kW) ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.

2. ವೆಚ್ಚ: ಒಂದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು 80 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 70 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

3. ಗ್ರೀನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಘಟಕ: ರೈಲಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಇಂಧನ ಒದಗಿಸಲು ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲಿಸಿಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

4. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಈ ರೈಲು ಸೆಟ್ 8 ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎರಡು ಕಡೆ ತಲಾ 1200 kW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪವರ್ ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ‘ನೆಟ್ ಝೀರೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಎಮಿಟರ್’ (ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಮಾಡುವ ಗುರಿಯತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತುಷ್ಟು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ