ನವರಾತ್ರಿ 2026: ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿ, ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನ ಆರಾಧನೆ  

ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವದುರ್ಗೆಯ ಮೂರನೇ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಚಂದ್ರಘಂಟೆಯು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ವಿವಾಹಿತ ಹಾಗೂ ಯೋಧಿನಿ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಚಂದ್ರ’ ಎಂದರೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ‘ಘಂಟಾ’ ಎಂದರೆ ಗಂಟೆ. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಶಿವನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ ತನ್ನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರವನ್ನು ಗಂಟೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದಳು ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ರೂಪವು ಒಂದೆಡೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯತೆಯನ್ನು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ವೀರತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ರೂಪವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢಳಾಗಿ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಕೈಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಗದೆ, ಖಡ್ಗ, ಕಮಲ, ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣ, ಕಮಂಡಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕೈಗಳು ಅಭಯ ಮತ್ತು ವರದ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ದೇವಿ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡಿ, ಅವರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಸದಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದು.

ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರದ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಶಿವನನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ಆಕೆಯ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದನು. ಶಿವನು ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಬಂದಾಗ, ಅವರ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಪಾರ್ವತಿಯ ಕುಟುಂಬದವರು ಭಯಗೊಂಡರು ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಯಿದೆ. ಆಗ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಸೌಮ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ ಎಲ್ಲರ ಭಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದಳು. ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ರೂಪವೇ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ಎಂದು ಭಕ್ತಿಪರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಗಂಟೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಕೇತಾರ್ಥವಿದೆ. ಗಂಟೆಯ ನಾದವು ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಗಂಟೆಯ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅಸುರಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭಕ್ತಿಯ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಗಂಟೆಯ ನಾದವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಯ, ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೇ ಪವಿತ್ರ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದ ದೇವಿಯಲ್ಲ; ಆಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿಂಹವು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವೀರತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಮಲವು ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಆಯುಧಗಳು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಅಭಯಮುದ್ರೆಯು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭಯಪಡಬೇಡಿ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಚಂದ್ರಘಂಟೆಯ ರೂಪವು “ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹೃದಯ” ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವನದ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದಿನದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಗೆ ಹಾಲು, ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಖೀರ್, ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಹಣ್ಣು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾತ್ವಿಕ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು, ದುರ್ಗಾ ಸ್ತೋತ್ರ, ದೇವಿಯ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರಬಹುದು.

ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ ಭಯವನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯ, ಕಷ್ಟ, ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಸಂಕಟ ಅಥವಾ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಭಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದೆ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ದೇವಿಯ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಧೈರ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೋಪ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆ ಅಲ್ಲ; ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಧೈರ್ಯ.

ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ರೂಪವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಸೌಮ್ಯ ರೂಪದಿಂದ, ಕುಟುಂಬವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯೋಧಿನಿ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳೆ ಕೇವಲ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಲ್ಲ; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೌದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ